Scots version – New Year Message from Minister for Learning, Science and Scotland’s Languages
An A believe 2011 haes been a landmark year for Scotland’s leids.
August witnesst the settin furth o gey positive speirings that gied public backin tae the Scots Government’s commitment tae makkin shair mair fowk in Scotland can speak the Gaelic leid.
Wi 81% o the Scots public haudin it is important that Scotland daesna loss its Gaelic langage tradeetions, 70% thocht the shuid be mair inlats for tae learn Gaelic.
This is guid news for Scotland’s leids, acause it is weel seen the public recognises we hae a responsibeelity, alane on this planet, tae hain an forder oor hamelt leids. A tak this responsibeelity gey serious.
The scroll National Plan for Gaelic, set furth bi Bord na Gàidhlig in October, will open up mair inlats for oor leid tae mak oot. The’r a wheen days yet for ony twa-wey crack aboot the scroll Plan an A wad steer thaim wi an intress in the leid tae tak the time an gie thair opeenions tae the Bord. Thir opeenions will help tae shape the hinmaist version o the Plan tae be set furth later in the year.
The Plan’s first ootset an anither successfae Mòd, held this year in the Waster Isles, cuidna’a gien Gaelic a mair positive profile an A’m lookin forrit tae mair o this theme in 2012 as we haud-gauin, gree-bi-gree, in keepin Gaelic tae the fore.
Anent Scots, a leid that A speak an-aw, we’v yokit bonnily wi the proposals on education, the airts an braidcasting made bi the Wirkin Curn for the Scots Leid. Lookin forrit, a kenspeckle task will be tae estaiblish a Netwark o Co-airtars for the Scots Leid, fowk that A see as haein a gey important pairt in helpin tae uphaud an forder the leid in oor scuils.
A’m prood tae say forby, that in a ticht spending review, we’v haen the siller tae keep fundin the Scots organisations that daes muckle tae uphaud the leid. An for the first time, a question on Scots wis comprehendit in the Census an A’m lookin forrit tae seein the affcome o hit neist year!
In mellin oor wey o wirkin wi baith Gaelic an Scots, oor ettle is tae mak shair that in the scuil curriculum the’ll be a better ken o hoo Scotland’s leids haes helpit shape this kintra’s identity. This will form pairt o oor wark on the Lare o Scotland. Ye can expect tae hear mair aboot this wark ower the year that’s comin.
Sae as we gae intae 2012, this will dootless be a rare year for Scotland’s leids an A’m affa prood tae be at the hert o wark on the baith. A weesh ye A Guid New Year!
——
Airson iomadh bliadhna tha ùidh phearsanta air a bhith agam ann an cànain na h-Alba. A-nis mar Mhinistear airson Ionnsachadh, le uallach airson Gàidhlig agus Albais, tha mi ann an deagh shuidheachadh pàirt chudromach a chluich a thaobh dèanamh cinnteach gum bi ar cànain a’ fàs ann an dòigh seasmhach san àm ri teachd.
Nam bheachd sa, ’s e bliadhna uabhasach fhèin sònraichte a bh’ann an 2011 airson cànain na h-Alba.
Anns an Lùnastal bha rannsachadh ùr air fhoillseachadh air beachdan Gàidhlig a’ mhòir-shluaigh. ’S e rannsachadh air leth cuideachail a bha seo, a’ sealltainn gu bheil a’ mhòr-chuid den phoball ag aontachadh le dealas an Riaghaltais gum bu chòir dhuinn dèanamh cinnteach gu bheil barrachd dhaoine a’ bruidhinn Gàidhlig.
Tha 81% den mhòr-shluagh a-nis den bheachd gu bheil e cudromach nach caill Alba ar traidiseanan Gàidhlig, agus 70% den bheachd gum bu chòir barrachd chothroman a bhith ann airson Gàidhlig ionnsachadh. Ni sinn ar dìcheal seo a choileanadh.
Dh’fhoillsich Bòrd na Gàidhlig an dreach Plana Cànain Nàiseanta airson Gàidhlig anns an Dàmhair, ’s fosglaidh seo slighean agus cothroman ùr ann an saoghal na Gàidhlig. Tha beagan làithean dhen cho-chomhairle air fhàgail fhathast airson freagairt a thoirt dhan Bhòrd. Mholainn do neach sam bith le ùidh anns a’ chànan seo a dhèanamh airson cuideachadh a thoirt dhan Bhòrd agus iad an dùil plana deireanach a chruthachadh.
A bharrachd air a seo, bha Mòd soirbheachail eile againn am bliadhna anns na h-Eileanan an Iar. Air sgàth ’s an deagh obair air feadh saoghal na Gàidhlig tha sinn air naidheachdan fior mhath fhaicinn agus a chluinntinn anns na meadhanan. A’ coimhead air thoiseach, tha mi misneachail agus dòchasach gu faic sinn seo a’ leanntainn ann an 2012, ’s sinn a dèanamh ar dìcheal Gàidhlig a chumail beo airson ginealaich ùr san àm ri teachd.
A’ tionndadh a-nis gu Albais, cànan eile anns a bheil mi fileanta, tha sinn air deagh adhartas a dhèanamh le molaidhean airson Buidheann Obrach Cànan Albais air foghlam, na h-Ealain agus croaladh. A’ coimhead air adhart, ’s e aon phrìomh gnìomh Lìon de Luchd-obrach Cànan Albais a stèidheachadh. Nam bheachd sa bidh iad seo uabhasach cudromach airson taic agus cuideachadh a thoirt dhan chànan nar sgoiltean.
Tha mi air mo dhòigh à ràdh, ged a tha cosgaisean teann an dràsta, gu bheil sinn air maoin a glèidheadh airson na buidhnean Albais a tha ag obair gu cruaidh airson a’ chànain a bhrosnachadh. Airson a’ chiad uair bha ceist air Albais anns a’ chunntas-sluagh ’s tha mi a’ coimhead air adhart ris na co-dhùnaidhean a gheibh sinn bhon sin an ath bhliadhna.
Mar phàirt de Chnuasachadh na h-Alba tha sinn ag obair gu cruaidh airson dèanamh cinnteach gu bheil cuideam na Gàidhlig agus Albais a thaobh dearbh-aithne na dùthcha air aithneachadh anns a churraicealam ann an sgoiltean air feadh Alba. Bu chòir dhuibh barrachd a chluinntinn air a seo tron bliadhna.
’S mar sin, a’ gluasad gu 2012, tha mi lan dòchais gur e bliadhna inntinneach agus soirbheachail airson cànain na h-Alba a bhios ann. ’S e fior urram a th’ann a bhith aig cridhe obair leasachaidh airson an dà chànan. Bliadhna Mhath ùr dhuibh uile!
New Year’s Message 2012 – English version.
New Year’s Message 2012 – Gaelic version.
Takkin office in Mey bygane as Meenister for Lare, wi the responsibeelity for Gaelic an Scots, haes gien me a rare inlat for pittin ma ain years o intress intae biggin better foonds for the twa leids in time tae come.